Succesvolle uitverhuizing alle bewoners Sluiskwartier Moordrecht

In Moordrecht wordt een hele wijk vernieuwd. De Jaren 50 wijk heeft een nieuwe naam gekregen: Sluiskwartier. Daar komen 184 nieuwe duurzame sociale huurwoningen. Maar dat betekent wel dat er alle mensen die woonden in de bestaande 175 woningen uitverhuisd moesten worden.Alle bewoners hebben een nieuw onderkomen gevonden. Een deel van hen woont al in een van de nieuwe woningen. Anderen vonden een tijdelijke woonruimte voor de komende periode waarin nog gebouwd wordt. Uiteindelijk verhuist de grootste groep voormalige bewoners terug naar een van de 184 nieuwe, duurzame huurwoningen van Mozaïek Wonen. De uitverhuizing is een complexe operatie geweest die succesvol verlopen is en dat is vooral te danken aan Ingrid Koopman en Sheila Lantveld. Beiden werken ze voor Mozaïek Wonen en zij coördineerden en begeleidden het volledige herhuisvestingsproces. Belangrijkste succesfactor? “Persoonlijk contact en oog voor individuele woonwensen.”
Sociaal statuut
“Het begon zo’n 6 jaar geleden. In de wijk was een mix van appartementen en eengezinsportiekwoningen. Divers, ook de bewonersgroep is heel divers. Het was een uitdagend proces en we hebben het dan ook stap voor stap gedaan.”, aldus Ingrid. Sheila: “Het begon met het opstellen van een sociaal statuut. Daarin staan afspraken over vergoedingen, rechten en plichten. Dat sociaal statuut is besproken en ondertekend door de gemeente, bewonerscommissie, huurdersorganisatie en door ons. Voor ons was dat een naslagwerk van waaruit we werkten.”
Gefaseerd
Het ging om een grote groep bewoners in Moordrecht. De meeste woonden er ook al jaren. Veel wilden dan ook terug in de wijk en ook tijdens het bouwproces in de buurt wonen. “We hebben het gefaseerd aangepakt. Per fase was dat een aantal woningen dat aangepakt zou worden, door middel van huisbezoeken inventariseerden we de woonwensen bij de groep bewoners in die fase.” Sheila legt uit: “De uitdaging was natuurlijk om de mensen zoveel mogelijk ook in Moordrecht tijdelijk onder te brengen. Slechts enkele mensen wilden buiten Moordrecht wonen. Ik ben toen op zoek gegaan naar mogelijkheden. Je moet met veel dingen rekening houden zoals het passend toewijzen, de gezinssamenstelling, inkomens, enzovoort. Alle bewoners kregen wel een urgentieverklaring van de gemeente.”
Intensief traject
Op papier lijkt het goed te plannen. Maar in de praktijk moet er altijd veel geïmproviseerd worden. Ingrid: “Maatwerk per persoon, zo hebben we dat aangepakt. Goed luisteren naar bewoners, beschikbare woningen bekijken, kijken of er een match te maken is. Lukt het niet, dan proberen we het elders nog een keer. Net zolang tot het wel lukt en de bewoners tevreden zijn met de geboden oplossing. Dat hebben we 6 jaar lang gefaseerd gedaan voor 175 huishouders. Dat was een intensief traject. Maar wel bevredigend.”
Reguliere woningzoekenden
Voor veel mensen vervangende woonruimte vinden is al lastig, maar ook moest rekening worden gehouden met reguliere woningzoekenden. Sheila: “Dus moesten we geregeld een pauze inlassen van 1,5 maand. Daarna gingen we weer verder met de volgende groep bewoners. Per fase hadden we precies 1,5 jaar de tijd. Het is ook gelukt binnen die tijd.”
Hobbels
Zo’n intensief traject was weliswaar goed gepland, maar er zijn altijd hobbels. Onverwachte of misschien wel verwachte dingen die veel tijd en energie kosten en waardoor het project vertraging zou kunnen oplopen. Sheila: “Een voorbeeld is dat er drie adressen waren waar de mensen niet mee wilden werken en niet wilde verhuizen voor de einddatum, ondanks dat we ze wel veel aanbiedingen hebben gedaan. Daar moest helaas de rechter aan te pas komen om aan te geven dat de verhuizing echt nodig was. Van deze zaak hebben we ook veel geleerd voor de volgende fasen.” Ingrid vult aan: “Er zijn situaties geweest met bewoners waarvan wij dachten: dat wordt lastig. Maar dan blijkt met veel praten, luisteren en het nodige maatwerk dat het toch goed ging. Daar leer je ook weer van. En je hebt te maken met veel mensen, dus wie heeft voorrang, wie kom je tegemoet. Daar moet je wel een vaste lijn in hebben met elkaar. Je moet binnen de lijntjes blijven kleuren.”
Pareltje
Ingrid: “Kijk, als je als bewoner te horen krijgt dat je tijdelijk ergens anders moet wonen dan wil je natuurlijk een pareltje van een woning terug. Wij hebben echt ons best gedaan om die te vinden voor mensen.” De fasering van de nieuwbouw heeft daarbij wel geholpen, het ging telkens om een groep bewoners. Niet alle bewoners tegelijk. Dat zou vele malen lastiger zijn.
Anti-kraak
Door de fasering ontstond de situatie dat er nog mensen woonden tegenover een rij huizen waar de mensen al weg waren. Dan werden die woningen beschikbaar gesteld voor anti-kraak bewoning. Om verloedering te voorkomen en ook om het voor de bewoners die er nog woonden een bewoonde straat te houden.
Ruimte voor improvisatie
Sheila en Ingrid waren in het hele proces blij dat er houvast is met het sociaal statuut, maar dat er ook voldoende ruimte was om te improviseren. “Je kunt niet alles precies doen zoals je het van te voren bedacht hebt. Daar kregen we binnen Mozaïek ook voldoende ruimte voor”. Een mooi voorbeeld is een ouder echtpaar met een duivenhobby. Ingrid: “Dat was natuurlijk best wel een ding. Want uitverhuizen naar een woning waar een duiventil is, kan eigenlijk niet. Dus het beste was als deze meneer afscheid zou nemen van zijn hobby. Dat doet natuurlijk pijn. Zij wilden niet naar een nieuwbouwwoning, maar gewoon een klein huisje voor hun tweetjes waar ze een beetje konden tuinieren en zo. Die hebben we uiteindelijk gevonden, ook in Moordrecht. Een wat oudere woning maar perfect voor dit echtpaar. Zij blij, wij blij.”
Opruimdagen, feesttenten en stroopwafels
Ingrid: “We hebben veel gedaan om de bewoners te betrekken. We stuurden regelmatig de nieuwsbrief, we hadden de website en ons contact met de bewonerscommissie. Gedurende het proces wisselde de samenstelling van de bewonerscommissie soms omdat er natuurlijk mensen uitverhuizen. Ook betrokken wij de huurdersbelangenvereniging HBM er bij. Voor de bewoners organiseerden we opruimdagen, feesttenten bij mijlpalen in het project en regelmatig koffiemomenten. Als er omwonenden heel veel last hadden gehad van de sloop- of bouwwerkzaamheden, dan gingen we daar langs de deuren met een bosje bloemen of een pakje stroopwafels.”
Eerste terugkeerders
In alle fases van uitverhuizing zijn er ook mensen die in hun tijdelijke woning willen blijven. Dat kan natuurlijk. Op dit moment is nog niet te zeggen om hoeveel mensen dat gaat. Inmiddels keerden de eerste bewoners terug in de wijk die tijdelijk elders woonden. Zij betrekken nu de nieuwbouwwoningen.
Al met al is het een lang proces geweest. Het hele traject heeft zo’n 6 jaar in beslag genomen. Ingrid en Sheila hebben elkaar gedurende het proces bijgestaan. Kon de ene niet, dan kon de andere wel. Het vertrouwen op elkaar en het écht samenwerken dat maakte van deze twee een sterk team. Mozaïek Wonen dankt Sheila en Ingrid voor hun bijzondere inzet voor deze huurders in dit project!


